Over

Planet M is de nieuwe mobiele ruimte en het lab voor mediakunst en digitale cultuur. Deze reist langs festivals, scholen en zorginstellingen met een divers nieuwe media programma. Planet M is ontworpen door Michiel Kluiters in samenwerking met Arno Pronk. Door de ondersteuning van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Prins Bernhard Cultuurfonds (Lindenweij Fonds), Stichting Doen, Mondriaan Stichting, Stichting Kunst en Openbare Ruimte, VSBfonds en SNS REAAL fonds kunnen we dit bijzondere object ontwikkelen. Onze vaste partner BeamSystems ondersteunt de technische opbouw. Tijdens deze tour die plaatsvindt in Nederland (en af en toe daarbuiten) bezoeken we scholen, festivals en bij zorginstellingen. Daar laten we zien wat mediakunst is, en hoe kunstenaars en nieuwe technologieën elkaar wederzijds beïnvloeden. Met speciaal voor Planet M gemaakte programma’s en kunstwerken willen we onze missie, het uitdragen en stimuleren van de Mediakunst, verder inhoud geven.

Het Nederlands Instituut voor Mediakunst (NIMk) heeft Michiel Kluiters  in 2010 de opdracht gegeven een mediakunstmobiel te ontwerpen waarmee het NIMk o.a. langs scholen en festivals wil reizen medio 2011 met een divers programma van workshops, mediakunstinstallaties en video’s.

Voor het ontwerp van het mediakunstmobiel is het NIMk een samenwerking aangegaan met de Stichting Kunst en Openbare Ruimte (SKOR), die veel ervaring heeft met opdrachten aan kunstenaars en ontwerpers. Begin 2009 heeft het NIMk in samenwerking met SKOR een ontwerpopdracht gegeven aan een aantal kunstenaars en ontwerpers: Kevin van Braak, Michiel Kluiters, Maurer United en Peter Stel/Peter van der Jagt. Daarnaast zijn Tillmann Meyer-Faje, Andre Kodde en Lucia Luptáková namens het Sandberg Instituut, en van de Technische Universiteit Eindhoven (onder leiding van Arno Pronk) de studenten Elena Chochanova, Bart Hellings, Danny van Kessel, Maarten Klont, Guido le Pair, Roel Pluijmen, Ruud Scheerens en Bram Stoeldraijer gevraagd om een schetsontwerp te maken.

Uit de schetsen die van 8 – 23 mei 2010 werden tentoongesteld in het NIMk , werden de drie ontwerpen van Peter Stel/Peter van der Jagt, Michiel Kluiters en Lucia Luptáková uitgekozen voor de shortlist. Deze vormgevers werden gevraagd om hun ontwerp nog extra uit te werken. Na beraad heeft de jury, bestaande uit Tom van Gestel (SKOR), Maike van Stiphout, Marieke Istha (NIMk), Annette Mullink (NIMk) en Heiner Holtappels (NIMk), op 9 juli 2010 gekozen voor het ontwerp van Michiel Kluiters.

Schetstekening Planet M door Michiel KLuiters

De vormgeving en uitstraling van de drie ontwerpen werden even sterk gevonden. Het waren vooral de pragmatische criteria die daardoor een beslissende rol speelden bij de uiteindelijke keuze: opbouw-tijd, benodigde mankracht, haalbaarheid en kosten voor realisatie en onderhoud. Volgens het unanieme oordeel van de jury voldeed het ontwerp van Michiel Kluiters het meest aan deze criteria en daarmee werd zijn ontwerp uitgekozen voor realisatie.

De structuur van Planet M was begin zomer 2011 klaar. Op basis hiervan is NIMk gaan programmeren en zijn er contacten gelegd met onder andere verschillende festivals voor de pilot-fase. De metalen constructie die ten grondslag ligt aan Planet M, werd doorgerekend en gemaakt door Plavercon in Maarheeze. Nadat alle staalwerk klaar was, werd Planet M naar de firma Carpro in Eijnatten (BE) gereden, waar het membraan aan de armen gelast werd. Daarna werd Planet M verder afgemaakt in Amsterdam in samenwerking met onze vaste technische partner en sponsor BeamSystems.

Met vereende krachten werd de geplande start van de pilot-fase gehaald, op de Amsterdamse Uitmarkt in het laatste weekend van augustus. In de pilot-fase van Planet M zijn verschillende gebruiksmogelijkheden getest. Deze fase begon op de Uitmarkt met een gezamenlijke presentatie van de mediakunstinstellingen EYE, FOAM, Huis Marseille en het NIMk. Daarna vond in Den Haag de succesvolle samenwerking plaats met. Tijdens dit festival presenteerde we in drie dagen een divers programma variërend van installaties, workshops tot kunstenaarspresentaties. In november stond Planet M vier dagen op het Eindhovense mediakunst-festival STRP. Tijdens STRP werd intensief samengewerkt met STRP School. STRP School nodigt ieder jaar, in samenwerking met de Kunstbalie, het voortgezet onderwijs uit Eindhoven en de regio uit om deel te nemen aan het educatieve programma van het festival. Planet M vormde onderdeel van deze educatieve programmering. Tijdens STRP konden we voor de eerste keer ervaren hoe het was om met leerlingen in Planet M te werken. Ruim 300 leerlingen bezochten Planet M en door de bijzondere locatie en activiteiten kreeg Planet M een speciale status bij zowel leerlingen als docenten.

De educatieve pilot werd in december vervolgd op het Joris Ivensplein in het Amsterdamse IJburg waar Planet M een aantal van de workshops programmeerde in samenwerking met het IJburgcollege. Helaas moest Planet M na de eerste dag worden afgebouwd vanwege een zware storm: de hevige rukwinden maakten dat het niet verantwoord was om de leerlingen in Planet M uit te nodigen. De workshops waarbij het ontwikkelde educatieve lesmateriaal getest werd konden gelukkig wel doorgaan in het IJburg College zelf. Binnen twee en een halve dag namen zo’n 250 leerlingen deel aan verschillende workshops en bekeken werken uit de NIMk-collectie via de interface. De workshops en de combinatie van de interface met het volledige, nieuw ontwikkelde lespakket (inclusief voorbereidende en afsluitende les) vormden voor zowel de scholieren als de leerkrachten eenbijzondere ervaring. In 2012 zal Planet M weer gaan landen op diverse festivals en events.

BIO MICHIEL KLUITERS
Hoe de mens zijn omgeving ervaart en betekenis geeft, staat centraal in het werk van Michiel Kluiters (Amsterdam, 1971). In zijn locatiespecifieke installaties maakt hij gebruik van verschillende media: fotografie, video en architectonische constructies. Hij bespeelt de bestaande ruimte zodanig dat het dubbelzinnig wordt wat werkelijkheid is en illusie.
Recente projecten zijn o.a. de streep, Brandweerkazerne, Enschede, 2009; Volume, Vol II , Badischer Kunstverein, Karlsruhe (D), 2008; À l’extérieur. Rites de Passage, Marres, Maastricht, samenwerking met André van Bergen, 2008; LOC foto, LOC gebouw, Hardenberg, 2008; Mesh, Ellen de Bruijne Projects, Amsterdam, 2005; Common Ground, BAK, Utrecht, 2001.

UITLEG PLANET M
Planet M is een verrijdbaar kunstobject wat als tentoonstelling- en evenementenruimte kan worden opgesteld en ingericht.

De basis van Planet M is een BE-oplegger (semi-dieplader) met een vloeroppervlakte van 730x 230 meter. De totale lengte van het object in ingeklapte vorm (oplegger + vrachtwagen) is precies 10 meter lang, de hoogte is net onder de 4 meter en het totale gewicht is nog onder de 7 ton. Hierdoor voldoet het nog aan de eisen om zonder vergunningen in het centrum van grote steden te mogen komen. De oplegger is tijdens transport een container voor een uitklapbare tentconstructie.

Achterin deoplegger staan links en rechts, twee kolommen waaraan lange aluminium trussen zijn bevestigd die in een rij boven elkaar liggen. Aan de twee rijen trussen zit over de hele lengte vele meters dubbel tentdoek (PVC membraan).

Bij het uitklappen worden de twee kolommen langzaam omhoog gebracht en kunnen de daar aan bevestigde trussen worden uitgewaaierd. Op de onderste trussen zit het ‘harde’ dak vast van de oplegger zelf, In de hoogste stand van de kolommen valt het dak op zijn plaats.

De twee uitgewaaierde kanten worden met elkaar verbonden zodat er een gesloten cirkel ontstaat met een doorsnede van 12 meter. Het membraan dak wordt vervolgens opgeblazen waardoor er een zeer stabiele, stijve vorm ontstaat wat lijkt op soort groot rond matras dat is opgebouwd uit taartpunt vormige delen.

Tussen het dubbele tentdoek zit rgb led-verlichting verwerkt, waardoor de onderkant van het dak, wat deels lichtdoorlatend is, als een enorme schemerlamp fungeert.

Het centrum van de cirkel ligt net buiten de oplegger en hierdoor is het dak ten opzichte van de oplegger asymmetrisch gepositioneerd. Tevens loopt het dak schuin op met een hoogte van 280 cm bij de zijkanten van de oplegger tot 460 cm bij de bovenste trussen die min of meer in het verlengde van de oplegger liggen.

Rondom het dak kunnen zijdelen worden bevestigd. De zijkanten zijn ook van PVC membraan gemaakt.

Ze worden geplaatst middels een ingenieus hijssysteem zodat ze grotendeels vanaf de grond kunnen worden geïnstalleerd. De wanden bestaan uit een aantal segmenten die weer onderling verbonden kunnen worden. Er kan ook gekozen worden om een aantal zijdelen weg te laten.

Onderaan iedere zijkant zit een grote zak die vervolgens gevuld moet worden met water. De gevulde zakken moeten zorgen dat de wanden strak gespannen blijven staan en dat de tent op zijn plek blijft staan. Hierdoor hoeft de tent verder niet geborgd te worden aan de grond. Om de tent verder totaal licht en waterdicht af te sluiten kan er een toptent deel worden geplaatst over het open centrum van het opgeblazen dak.

Met de tent uitgeklapt is er een ruimte ontstaan van meer dan 100m2 aan oppervlakte, het voorste deel van de tent is 4.6 meter hoog.

De tent is zo ontworpen dat hij in een dagdeel door 2 a 3 personen volledig kan worden opgesteld.

Een consequentie van het ontwerp is dat de oplegger zich permanent in de tent bevindt, het is de drager van de tentconstructie. De ingang van de oplegger is in het centrum.

Het idee is dat de ruimte in de oplegger een soort basisfunctie heeft in de tent, waar vanuit alles wordt georganiseerd. Het voorste deel van de oplegger is een afgesloten ruimte voor apparatuur etc.

Uiteraard kan men er in bepaalde situaties ook voor kiezen de oplegger juist een publieksfunctie te geven.

De tent is op allerlei manieren te gebruiken.

Aan de onderkant van de trussen zitten over de hele lengte bevestigingspunten. Hier kunnen allerlei attributen aan worden bevestigd, zoals projectieschermen, beamers, gordijnen etc.

Planet M

"Mobiele ruimte en een lab voor
mediakunst en digitale cultuur"

Powered by NIMk